Giáo dục phải theo cơ chế hội nhập quốc tế
Quản lý trường phổ thông theo quy luật tích cực của nền kinh tế thị trường
Phải nhận thức đất nước ta, dân tộc ta chỉ đổi mới được khi chúng ta chấp nhận phát triển đất nước theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Giáo dục Việt Nam không tách mình khỏi xã hội.
Giáo dục cũng phải vận dụng những mặt tích cực và tìm cách hạn chế những tiêu cực của cơ chế thị trường thì mới phát triển bền vững. Vì thế Nghị quyết 29/TW về quan điểm chỉ đạo giáo dục đã khẳng định “Chủ động phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển giáo dục đào tạo”.
Toàn bộ hệ thống kinh tế, xã hội của nước ta hiện nay đều được phát triển theo quy luật cơ chế thị trường, giáo dục đào tạo không đi ngoài quy luật đó. Rất tiếc bấy lâu nay hệ thống quản lý giáo dục đào tạo của ta đã chưa xem trọng, chưa tích cực vận dụng những quy luật tích cực của cơ chế thị trường để cải tiến công tác quản lý, cứ níu kéo mãi cách chỉ đạo hành chính quan liêu bao cấp.
Cấp trên nghĩ hộ cấp dưới, cấp dưới chờ cấp trên chỉ đạo, không dám và không được chủ động, sáng tạo. Nếu các nhà trường phổ thông của chúng ta hiện nay quản lý theo quán tính - quản lý theo cơ chế bao cấp, chờ đợi cấp trên chỉ đạo, chắc khó phát triển theo được các yêu cầu đổi mới của giáo dục thế kỷ XXI.
Quy luật cao nhất của cơ chế thị trường là tất cả đều phải làm ra giá trị và mỗi sản phẩm ngày hôm nay phải tốt hơn ngày hôm qua. Khách hàng bao giờ cũng là “Thượng đế”.
Nhưng giáo dục Việt Nam cho đến nay chưa làm nổi kiểm định chất lượng cho tất cả các cơ sở giáo dục, Luật giáo dục không có điều nào bảo vệ người học. Học sinh và cha mẹ học sinh là người đánh giá đúng nhất và khách quan nhất về những gì giáo dục mang lại cho con em họ lại không được đề cao.
Nhà giáo Nguyễn Tùng Lâm - Tác giả bài viết.
Thầy có quyền của thầy, trường có quyền của trường làm sao học sinh và cha mẹ học sinh làm “Thượng đế” được? Mất dân chủ trong các trường học là điều không nên có của giáo dục Việt Nam.
Bao giờ mỗi nhà trường phải là “một thương hiệu” được quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm xã hội về chất lượng đào tạo toàn diện của mình, lúc đó chúng ta mới có chất lượng thật của ngành giáo dục.
Trong các nhà trường phổ thông hiện nay, người dân đều phải đóng góp kinh phí ít nhiều (tùy theo loại hình trường), cha mẹ học sinh càng phải là “Thượng đế”, họ phải được đáp ứng những nhu cầu chính đáng, tương xứng với những đóng góp của họ.
Để thực thi quản lý cả hệ thống theo quy luật tích cực của cơ chế thị trường thì hệ thống đó phải cực kỳ linh hoạt, chuyên nghiệp, và quan trọng phải phân cấp triệt để cho cơ sở được tự chủ, tự chịu trách nhiệm trước mục tiêu bảo đảm chất lượng toàn diện của mỗi cơ sở.
Nói như Nghị quyết 29/TW là “phải phân định công tác quản lý nhà nước và quản trị của các cơ sở giáo dục đào tạo”. Toàn hệ thống quản lý giáo dục đào tạo phải thay đổi hẳn cách quản lý, không làm thay bất cứ việc gì nếu đấy là việc của cơ sở.
Hệ thống quản lý giáo dục ở các cấp trên cơ sở chỉ tập trung làm chính sách và giám sát hệ thống. Phát hiện những nơi yếu kém, những nơi khó khăn để tập trung nguồn lực hỗ trợ, giúp đỡ. Như vậy những cơ quan quản lý giáo dục đào tạo phải thay đổi tư duy 1800.
Trước đây nhất nhất cơ sở không được làm trái lệnh cấp trên, nay theo quy luật cơ chế thị trường: khuyến khích cơ sở chủ động xây dựng “Thương hiệu” đảm bảo chất lượng, phục vụ kịp thời nhu cầu người học, thì các cấp quản lý giáo dục đào tạo phải đặt lại câu hỏi “Các cấp quản lý giáo dục phải làm gì để kịp thời hỗ trợ cơ sở nâng cao chất lượng đào tạo?”.
Muốn tạo ra sự thay đổi này, các cán bộ quản lý giáo dục ở các cấp không chỉ thay đổi cách thức chỉ đạo mà quan trọng phải thay đổi triệt để nhận thức của cả hệ thống, có vậy chúng ta mới thực hiện được định hướng của Nghị quyết 29/TW “Xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục đào tạo, và trách nhiệm quản lý theo ngành, lãnh thổ của các bộ ngành địa phương.
Phân định công tác quản lý nhà nước với quản trị cơ sở giáo dục đào tạo. Đẩy mạnh phân cấp, nâng cao trách nhiệm, tạo động lực và tính chủ động, sáng tạo của cơ sở giáo dục đào tạo”.
Như vậy theo NQ 29/TW, toàn ngành giáo dục đào tạo trong thời kỳ đổi mới toàn diện, triệt để phải “Đẩy mạnh phân cấp, nâng cao trách nhiệm, tạo động lực và tính chủ động sáng tạo của các cơ sở giáo dục đào tạo”.
Để các nhà trường phổ thông hiện nay dễ dàng thích ứng với nền kinh tế thị trường, chúng tôi kiến nghị phải thay đổi cách chỉ đạo thi đua của ngành Giáo dục – Đào tạo; thay đổi các tiêu chí của Trường Chuẩn Quốc Gia.
Nhận xét
Đăng nhận xét